Donderdag 30 en vrijdag 31 oktober; Het 74e werkbezoek van enkele bestuursleden van Stichting OZO en gasten zit erop. Vrijdagmiddag rond kwart over drie kwam de bus, kar en camper in Middelharnis aan. Zoals de trouwe lezers van de dagelijkse ‘volg ons’ hebben begrepen, is het een druk werkbezoek geweest. Er moesten veel technische klussen worden geklaard, zoals het inbouwen van een brandstofpomp en nieuwe accu voor de heftruck, een grondige renovatie en deels vernieuwing van het watersysteem van Rehoboth en de grootscheepse aanpak van de tuin -waaronder het vernieuwen van lampen- rondom Rehoboth. Daarnaast moesten er ook nog verschillende besprekingen worden gevoerd met Jenö Hidi.

Donderdagochtend werden de laatste besprekingen Jenö gevoerd, nog wat boodschappen voor onderweg gedaan en alle bewoners van Rehoboth op de foto gezet voor het archief en het adoptieplan. Verder werd de laatste hand gelegd aan de voorraad in het magazijn. De kleding ligt netjes opgestapeld en kan zo gepakt worden, als arme mensen hier behoefte aan hebben. Bijna alle voorgenomen activiteiten zijn uitgevoerd al moet er nog wel een vervolg op komen want de tuin bijvoorbeeld moet voor een deel opnieuw worden ingericht en een hek dient er in de plaats van de coniferen worden geplaatst.

Rond het middaguur werd afscheid genomen van het personeel, de bewoners van Rehoboth en de familie Hidi. De lange reis richting Goeree-Overflakkee kon beginnen. De grenspassage duurde ruim drie uur, dus dat viel mee. De lange reis verliep ook zonder grote problemen, zodat vrijdagmiddag, zowel de camper als de bus (ook deze keer weer gesponsord door firma De Branding uit Ouddorp) en de aanhanger veilig op het eiland aankwamen.

Nick van der Zwet heeft verschillende brandweermensen bezocht. Hij heeft een gesprek gehad met de burgemeester en een brandweercommandant van Piiterfolvo. Hier bleek dat ook brandweermannen opgeroepen kunnen worden voor het leger. Met de commandant bezocht hij drie brandweereenheden in de omgeving. De aanwezige brandweermannen lieten vol trots hun wagens en materiaal zien. Er werden verhalen verteld en enkele uitrukken van het team doorgenomen. Vrijdag bezocht Nick nog de brandweerkorpsen van Chop en de spoorwegbrandweer. Zaterdagochtend vroeg vertrekt Nick weer om terug te vliegen naar Nederland. Ondanks de ziekte van zijn collega Hans den Hartog heeft Nick toch nog veel werk kunnen doen.

De deelnemers kunnen terugzien op een goed werkbezoek. Vanwege de oorlog moesten de activiteiten ook nu weer worden ingeperkt. Stichting OZO hoopt en bidt dat de oorlog spoedig ten einde mag komen want de bevolking lijdt aan de gevolgen ervan. Zo zijn de gasprijzen hoog en zijn er veel inwoners naar het westen vertrokken. In sommige dorpen staan de helft van de huizen leeg. Ook nu weer was het duidelijk dat het werk van Stichting OZO hard nodig blijft. De stichting hoopt dat de Heere God het werk van Stichting OZO nog lang zal zegenen.
Het volgende werkbezoek zal waarschijnlijk in januari of februari van 2026 plaatsvinden.

Woensdag 29 oktober; Vandaag de laatste volledige dag in Rehoboth, want morgen moeten de koffers al weer gepakt worden. Maar voor het zover is moesten er nog een aantal zaken worden afgehandeld. Met Jenö werden de gesprekken over het reilen en zeilen van de organisatie afgerond. Ook werden verschillende financiële zaken besproken.

Een groep ging in de ochtend boodschappen doen, privé werd er een aantal handgemaakte bezems aangeschaft in Csongor. Vervolgens richting Oezjhorod waar twee warenhuizen werden bezocht om wat inkopen te doen. Hier werd ook een wasdroger aangeschaft voor het verzorgingshuis. De oude wasdroger was stuk gegaan. Gedurende de zomer was dit geen probleem, maar met de winter voor de deur is een goede droger onontbeerlijk. Omdat Jenö niet mee kon, was deze keer zijn vrouw Erzsó de gids.

Verder werd een bezoek gebracht aan de bouwplaats van de centrale keuken in Nagydobrony. Dit is het jubileumproject van Stichting OZO. Burgemeester Ferenc Nagy lag ziek in bed maar hij kwam toch uit bed om een korte rondleiding door het in aanbouw zijnde gebouw. Een groot deel van de wand- en vloertegels zijn al gelegd, evenals de bekleding van het plafond. Het gebouw is bestemd voor de allerarmsten uit het dorp. Zij kunnen daar enkele keren per week een warme maaltijd gebruiken. Ook kunnen zij zich warm douchen want er is ook een prachtig douche in het gebouw. De burgemeester hoopt het complex per 1 januari van het komende jaar te openen. Stichting OZO levert een belangrijke financiële bijdrage voor de realisatie van dit gebouw. Daarnaast Stichting OZO zijn nog vier andere organisaties die een bijdrage aan de bouw leveren.

Nick heeft vandaag enkele brandweerkorpsen bezocht. In Nagydbrony heeft hij kennisgemaakt met het nieuwe posthoofd. In Bátyú heeft hij met de burgemeester gesproken over de bouw van een nieuwe brandweerkazerne. Ook heeft hij een bezoek gebracht aan Dertsen.

In de middag waren de twee tractorchauffeurs van Rehoboth, Latzy en Ferri, begonnen met het bereiden van weer een typische streekmaaltijd. De volledig huisgemaakte goulash smaakte voortreffelijk, evenals het door Erzsó gemaakte dessertgebak. Een waardige maaltijd voor deze -voorlopig- laatste avond in Oekraïne.

Morgen wordt DV weer de thuisreis aanvaard. Het is de bedoeling dat in de loop van vrijdag het eiland weer wordt bereikt. Nick zal zaterdag terugreizen naar Nederland. De volgende Volg Ons zal waarschijnlijk pas zaterdagavond online komen.

Dinsdag 28 oktober; Vandaag weer veel op Rehoboth gewerkt. Krijn en Michel legden nu de allerlaatste hand aan de waterinstallatie terwijl Frans en Jaco de resten van de gevelde coniferen opruimden. Over deze beide klussen kan in enkele regels worden verteld, maar hebben veel tijd en energie gekost.
In de morgen kregen alle bewoners van Rehoboth een pakketje met een boek, zeep en een kalender. Daarnaast waren er ook nog geschenken voor de bewoners die geadopteerd zijn door sponsors uit de achterban van Stichting OZO. De mensen die iemand geadopteerd hebben, hadden een pakketje klaargemaakt en meegegeven. Voor de ouderen die nog niet geadopteerd zijn, was er ook een extra cadeautje. Voor de lezers van deze ‘volg ons’: het is nog mogelijk om een bewoner van Rehoboth te financieel adopteren. Zie de mogelijkheden via de website van Stichting OZO.
Arja heeft een poging gedaan om met enkel ouderen wat te gaan kleuren. Na enige aarzelingen gingen er enkele ouderen aan de slag met het kleurpotlood. En ze vonden het heel leuk.

Omdat Hans den Hartog ziek was, moest zijn collega ‘brandweerman’ Nick van der Zwet deze keer alleen op pad. Hij bezocht drie brandweerkazernes. In zowel Nagydobrony als Chop probeerde hij een afspraak te maken om een oefening te houden. Dit lukte echter niet, omdat er vanwege veiligheidsoverwegingen niet geoefend mag worden. In Kisgejőci heeft hij wat spullen gebracht en gelijk geoefend met dit materiaal. Vanwege de oorlogsomstandigheden blijft het moeilijk om contacten te onderhouden met de officiële brandweerkorpsen. Met vrijwilligerskorpsen, zoals in Kisgejőci, is dit gemakkelijker.

Met Jenö Hidi werden verschillende zaken besproken over het reilen en zeilen van Rehoboth en de boerderij. Hij legde uit dat alle kleding uit Nederland, zowel tweedehands als gebreid, een weg vinden naar de mensen die deze het hardst nodig hebben. Verschillende kerken uit de omgeving halen regelmatig kleding op als dit nodig is voor de allerarmste mensen in hun gemeente. Een deel van de herenkleding gaat naar het oorlogsgebied. Daar wordt het aan een goede doelen organisatie geschonken, welke gewonde soldaten helpt met kleding gedurende hun tijd in het ziekenhuis of revalidatie.

Het avondeten vond plaats in de schuur achter Rehoboth. Jenö Hidi had voor een traditionele maaltijd uit de Karpaten gezorgd; Szalonna. Dat is spek wat boven een open vuur moet worden gebakken. Als het gaar is, dient het met een brood te worden gegeten.

Zo kwam er weer een dag ten einde waar weer veel karweien konden worden gedaan en afgerond. Dankbaar dat hiervoor de kracht werd ontvangen.

Maandag 27 oktober; In de dagelijkse verslagen zit niet zoveel variatie omdat de deelnemers aan het werkbezoek veel karweien te klaren hadden op het terrein van en in Rehoboth. Al rond zes uur in de ochtend werden de werkpakken aangetrokken. Zaterdag moest het ruimen van de coniferen worden gestopt, maar vandaag kon hier weer aan verder worden gegaan. De monsterklus van deze dag was echter het schoonmaken van de waterzuiveringsinstallatie. Het meer dan 1000 liter metende vat waar het opgepompte water de eerste zuivering ondergaat, diende verwijderd te worden, waarvoor al het zand en de grind uit het vat moest worden geschept. Hiervoor moest Krijn afdalen in het gat van de tank en met een emmer het zand eruit scheppen. Onderwijl zorgde Michel ervoor dat het elektra van de pomp en het buizenstelstel gedemonteerd werd. Toen het vat naar buiten was gedragen moest het van binnen helemaal worden schoongemaakt met hoge druk, schuursponsjes en wasmiddel. Dit kostte Krijn vele uren. Het grind moest worden schoongespoeld zodat het later met het nieuwe zand weer in de tank kon worden gedaan. Dit alles vergde heel veel tijd. Maar halverwege de avond kon er weer gedoucht worden. Als alles goed verloopt kan het systeem er weer minstens een jaar of vijf tegenaan.

De meegebrachte hulpgoederen werden gesorteerd en in de opslag opgeslagen. De komende tijd zal het materiaal terechtkomen op plaatsen waar dit het meest nodig is.
Jaco en Frans vervingen de oude en kapotte lampen in de tuin van Rehoboth. Vooral in de avonduren geeft dit weer een verzorgd gezicht.
Het was de bedoeling dat vandaag de ‘brandweermannen’ Hans den Hartog en Nick van der Zwet vanuit Nederland zouden komen met het vliegtuig. Nick kwam echter alleen, omdat Hans afgelopen nacht ziek was geworden. Nick zal alleen de ronde langs de brandweerafdelingen gaan houden. Hans wordt vanaf deze plaats beterschap gewenst.

De maaltijd werd deze avond verzorgd door Arja Kieviet. Zij had thuis erwtensoep gemaakt en diepgevroren meegenomen. Iedereen genoot van deze oer-Hollandse maaltijd.
Na een dag hard werken zocht iedereen het bed tijdig op.

Zondag 26 oktober; Vandaag vanwege de rustdag geen grote karweien. Vanochtend na het ontbijt was het tijd voor de kerkgang. Deze keer werd een dienst in Bátyú bijgewoond. Dit is de kerk van ds. Géza Kacksó waar Stichting OZO een goede band mee heeft, omdat zijn vrouw leiding geeft aan het kinderwerk van The Shelter. Dit werk steunt Stichting OZO met een maandelijkse bijdrage, maar ook met bijvoorbeeld kinderkleding en andere uit Nederland meegebrachte spullen. Deze kerkdienst was een doopdienst waar één kind werd gedoopt. De ‘baby’ was al tien maanden oud. Dat het kind op deze wat latere leeftijd werd gedoopt komt omdat de familie wilde wachten op familieleden uit het buitenland die bij de plechtigheid uitgenodigd waren. Vanwege het feit dat veel jonge mensen naar het buitenland zijn vertrokken was deze baby het eerste kind wat dit jaar door de predikant gedoopt werd. De preek ging over Handeling 9, de geschiedenis van Dorcas.

Na de dienst werden er nog uit Nederland meegebrachte spullen voor de kinderen van het kinderwerk The Shelter en de zondagsschoolkinderen uitgedeeld. Indrukwekkend was het ook deze keer weer hoe blij de kinderen met de gebreide sjaals en mutsen waren. Ook het knutselmateriaal werd in dankbaarheid aanvaard. Natuurlijk werd het gezelschap van Stichting OZO met enkele liederen onthaald.
Bij de familie Kacksó werd nog koffie gedronken. Met Dorá en Gezá werden verschillende zaken besproken over het leven onder de moeilijke omstandigheden waarin het land en haar inwoners verkeren. Ondanks dat er veel van hun vrienden en familieleden naar het buitenland zijn vertrokken hebben zij er voor gekozen om aan hun roeping gehoor te geven om in Oekraïne te blijven wonen en werken. Dorá vertelde dat het met het werk van The Shelter goed gaat. Veel kinderen, afkomstig uit arme gezinnen, vinden enkele dagen per week een goed thuis, waar ze eten krijgen, gewassen worden en hulp krijgen met huiswerk.

In de middag werd ‘een rondje’ gemaakt in Rehoboth. Even een praatje gemaakt met de bewoners. Eén van de bewoners, kreeg bezoek van een dochter met waarschijnlijk een pas geboren kleinkind. Een welkome afwisseling natuurlijk in Rehoboth.
Het avondeten werd genuttigd bij de familie Hidi. Volgens traditie maken de door Jenö zelfgemaakte shaslick deel uit van deze overheerlijke maaltijd.
Deze avond werd vroeg het bed opgezocht want de komende dagen staan nog vol gepland met activiteiten.

Zaterdag 25 oktober; Een bijzondere en gevarieerde zaterdag was het vandaag. Na het ontbijt werd de groep in tweeën gesplitst. Michel en Krijn gingen aan de slag met het renoveren van het leidingwerk van de drinkwaterinstallatie. Dit systeem is van groot belang voor het verzorgingshuis. Zoals in veel dorpjes, is er in Nagydobrony geen centraal drinkwaternet, maar heeft ieder huis een eigen bron waaruit grondwater opgepompt wordt. Dit grondwater wordt door middel van filtering en verdere behandeling geschikt gemaakt als drinkwater. Inmiddels draait dit systeem 15 jaar en was het tijd voor extra onderhoud aan leidingwerk en kleppen . Dit is een flinke klus, waardoor er de hele dag geen water beschikbaar was in het verzorgingshuis. Voordat er begonnen werd, moest er eerst een reserve voorraad drinkwater worden aangelegd in de keuken en wasruimtes van Rehoboth.

De andere groep van de ‘werkbezoekers’ ging in de ochtend naar Tiszaújfalui. In deze plaats staat een kerkje dat vandaag haar dertig jarig bestaan herdacht. Bij het werkbezoek van juni werd de predikant, ds. Soós Zsolt, bezocht. Hij nodigde Stichting OZO toen uit om de herdenking van het dertig jarig bestaan van het kerkje bij te wonen op deze zaterdag. Aan de uitnodiging werd gehoor gegeven door Frans, Arja, Jaco en Adri, die naar de herdenkingsdienst in het Tiszaújfalui gingen. Het kerkje, maar ook het dorpje is betrekkelijk jong, maar wel heel arm. Het werd een feestelijke dienst waaraan verschillende predikanten en anderen hun medewerking gaven. De preek werd gehouden door de bisschop van de Hongaarse kerken in Transkarpatië, Sandor Fabian Zan. Hij hield een korte preek over de roeping van Saul. Verder werkte een dameskoor mee aan de dienst. In de dienst waren er ook woorden van dank voor het werk van Stichting OZO. Onze stichting zorgt via de kerk voor de voedselpakketten die periodiek worden uitgedeeld aan de allerarmsten van het dorp.

Stichting OZO kreeg tijdens de dienst een prachtig gedenkbord overhandigd wat een plaatsje krijgt in het kantoor van Rehoboth. Na de dienst stond er een maaltijd gereed waarvoor alle kerkgangers waren uitgenodigd. De mensen van Stichting OZO kwamen niet met lege handen, want ze konden ds. Sóos een aantal Bijbels met grote letters (voor slechtzienden) overhandigen in het Hongaars en Oekraïens en ook enkele kinderbijbels in de Oekraïense taal. Deze werden met grote dank ontvangen door de predikant. De jonge predikant liet ook zijn zelfgemaakte ‘zitje’ zien achter de pastorie, waar gemeenteleden terecht kunnen voor een lekkere pizza, gebakken in de door hemzelf gemaakte pizza-oven. De opbrengst van de pizza’s zijn bestemd voor de kerk of andere goede doelen. Bij het afscheid werd de jonge enthousiaste predikant er opnieuw op gewezen dat hij altijd een beroep op Stichting OZO kan doen wanneer er behoeften zijn bij het werk onder de allerarmsten in zijn gemeente.

Teruggekomen bij Rehoboth werd het ‘werkpak’ weer aangetrokken, de kettingzaag ter hand genomen en werd de coniferenhaag weer verder gerooid.
Na de warme maaltijd moesten er nog enkele werkzaamheden worden verricht aan de watervoorziening met als resultaat dat er in de avond weer stromend water was. Morgen is het een rustdag waarin, als alles volgens plan verloopt, de dienst bij ds. Géza Kacksó in Bátyu.

Vrijdag 24 oktober; Na het ontbijt wordt zoals altijd eerst de kar gelost. Deze keer zijn er wat minder hulpverleningsgoederen in de lading omdat er verschillende belangrijke technische onderdelen, een scootmobiel en een scooter meegenomen zijn. Dit werkbezoek staat in het teken van veel karweitjes, waar deze vrijdag al mee werd begonnen. De heftruck die op de farm staat was toe aan onder meer een nieuwe brandstofpomp en een nieuwe accu. Dit was een heel karwei. Maar uiteindelijk functioneert de heftruck weer en kon deze over de weg richting Rehoboth rijden.

Verder wordt een aanvang gemaakt met het ruimen van de coniferenhaag rondom het terrein van Rehoboth. Deze coniferen zijn ziek en moeten geruimd worden. Later zal hier een andere ‘groene schutting’ worden geplant. Ook dit blijkt een behoorlijk intensief karwei waarbij de motorzaag en de tractor goede diensten bewijzen. Vanwege de regen moest hier vroegtijdig mee worden gestopt.

In de ochtend van deze vrijdag wordt afscheid genomen van Balog János. Hij heeft meer dan twintig jaar de landbouwtak van Stichting OZO in Nagydobrony geleid. János heeft al eerder aangegeven dat hij voor zichzelf wil beginnen en vandaag is het moment daarvoor aangebroken. János krijgt een envelop met inhoud overhandigd en wordt bedankt voor zijn vele jaren trouwe dienst voor Stichting OZO. Hij wordt veel zegen en succes in de komende tijd toegewenst.

In de avonduren wordt met Hidi Jenö en Dr. David Sekeresz Pandy over de toekomst van de farm overlegd. David is nauw betrokken geweest bij de start van de boerderij door Stichting OZO. Het OZO-bestuur is voornemens om de boerderijactiviteiten te herstructureren, omdat het heel moeilijk is om aan personeel te komen en het werk intensief is. Op welke manier dit herstructureren zal gebeuren en welke mogelijkheden er zijn, zal de komende dagen worden besproken.

Deze eerste dag op Rehoboth is weer veel werk verzet. De deelnemers aan het werkbezoek zijn blij en dankbaar dat ze de kracht hebben gekregen om deze dag veel praktische zaken uit te voeren. Aan de Heere God komt alle dank en eer toe.

Woensdag 22 en donderdag 23 oktober; Woensdagmiddag startte werkbezoek nr. 74. Even voor vier uur worden de deelnemers door hun familie en bestuursleden van Stichting OZO uitgezwaaid. Deelnemers zijn deze keer Michel Koppenaal, Krijn van der Wende en Adri van der Laan. Zij reizen met de bus en de OZO-kar. Frans en Arja Kieviet en Jaco van Nimwegen gaan als gasten mee. Zij maken de reis met de camper van familie Kieviet.

Het is de bedoeling dat er bij dit werkbezoek een aantal klussen worden gedaan. De belangrijkste klus is de grote onderhoudsbeurt aan de ‘watermachine’. Dit drinkwatersysteem pompt het grondwater op uit de bodem en zuivert dit middels diverse filters voordat het gebruikt kan worden verzorgingshuis Rehoboth. Via de komende ‘Volg ons’ zullen de lezers op de hoogte gehouden worden van de voortgang van de verschillende karweien.

De reis verloopt heel voorspoedig en terwijl door de prachtig in herfsttinten gekleurde heuvels van Oostenrijk en Hongarije gereden wordt, met soms temperaturen van rond de 22 graden, begrijpen we dat het eiland gebukt gaat onder storm Benjamin. Een groot verschil. Een groot verschil is ook als we -overigens heel vlot- de grens Hongarije/Oekraïne passeren, want we komen toch terecht in een land dat lijdt onder de gevolgen van de oorlog die bijna vier jaar geleden begon. Deze oorlog drukt natuurlijk ook een stempel op het werk van de mensen van Stichting OZO, zoals beperkte mogelijkheden voor activiteiten, tekort aan arbeidskrachten en stijgende armoede onder de inwoners van het OZO-werkgebied. Gelukkig functioneert verzorgingshuis Rehoboth nog goed en kunnen de bewoners goede zorg worden geboden. Bij aankomst worden de deelnemers aan het werkbezoek hartelijk onthaald in Rehoboth door directeur Jenö Hidi en enkele verpleegsters. De maaltijd staat klaar en het bed wordt vroeg opgezocht. Echter niet nadat de Heere God wordt bedankt voor Zijn bewaring onderweg over de gevaarlijke wegen en de behouden aankomst.